Międzynarodowa wizyta studyjna projektu PICOBELLO w Katowicach

Do Katowic przyjechali przedstawiciele sześciu europejskich regionów – reprezentanci administracji publicznej, środowisk projektowych oraz instytucji edukacyjnych i innowacyjnych. Spotkanie było okazją do wymiany doświadczeń oraz wspólnej refleksji nad tym, jak w praktyce wdrażać założenia Nowego Europejskiego Bauhausu – łączące zrównoważony rozwój, estetykę i włączenie społeczne – w działaniach na poziomie lokalnym i regionalnym.

Od prezentacji do inspiracji

Pierwszy dzień wizyty odbył się w Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach – miejscu, które naturalnie łączy sztukę, projektowanie i myślenie o przestrzeni w kontekście społecznym.

Program spotkania miał wyraźnie międzynarodowy charakter i opierał się na wymianie doświadczeń między partnerami projektu. Prezentowane były zarówno przykłady działań Województwa Śląskiego – związane m.in. z transformacją regionu i wspieraniem inicjatyw kulturalnych, takich jak „Lokal na kulturę” – jak i rozwiązania wypracowane w innych regionach Europy.

Partnerzy z Hiszpanii, Francji, Finlandii, Łotwy czy Grecji dzielili się swoimi doświadczeniami w obszarach projektowania przestrzeni, edukacji, działań społecznych czy innowacji. Różnorodność tematów i podejść pokazała, jak wiele dróg prowadzi do realizacji wspólnego celu – tworzenia lepszych miejsc do życia w duchu Nowego Europejskiego Bauhausu.

Prezentacje przenikały się z dyskusją – uczestnicy na bieżąco odnosili się do przedstawianych przykładów, porównywali konteksty i zastanawiali się, które rozwiązania mogą znaleźć zastosowanie w ich regionach.

Uzupełnieniem tej części było zwiedzanie przestrzeni Akademii. Dzięki temu uczestnicy mogli zobaczyć, jak w praktyce funkcjonuje środowisko łączące edukację artystyczną z realnymi potrzebami społecznymi. To właśnie ten kontekst – połączenie teorii i praktyki – nadawał całemu spotkaniu szczególną dynamikę.

Współtworzenie zamiast konsultacji

Jednym z kluczowych elementów programu był warsztat poświęcony angażowaniu mieszkańców w projektowanie przestrzeni i usług publicznych. Zamiast tradycyjnych metod pracy uczestnicy sięgnęli po proste, ale niezwykle skuteczne narzędzie – metodę opartą na wykorzystaniu form graficznych („stamping”). Pozwala ona szybko przełożyć pomysły na wizualne koncepcje i włączyć do pracy osoby o różnym doświadczeniu – niezależnie od ich kompetencji projektowych.

Warsztat pokazał wyraźnie, że dobrze zaprojektowany proces partycypacyjny nie jest jedynie formalnością, ale realnym narzędziem podnoszącym jakość rozwiązań. To właśnie w takich warunkach – przy zachowaniu otwartości, bezpieczeństwa i współodpowiedzialności – powstają najbardziej wartościowe pomysły.

Miasto jako laboratorium dobrych praktyk

Drugi dzień wizyty przeniósł uczestników w przestrzeń miasta. Katowice stały się swoistym „żywym laboratorium”, w którym można było zobaczyć, jak idee Nowego Europejskiego Bauhausu funkcjonują w praktyce.

W programie znalazły się zarówno duże instytucje kultury, jak NOSPR, jak i mniejsze, oddolne inicjatywy rozwijane w ramach programu „Lokal na kulturę”. Uczestnicy odwiedzili m.in. przestrzeń „Muzykuj”, łączącą edukację muzyczną z podejściem rozwojowym, oraz „KRZYWĄ sztukę wina” – miejsce spotkań wokół sztuki, kultury i kulinariów. Nie zabrakło także przykładów działalności artystycznej i społecznej – otwartej pracowni rzeźbiarsko-ceramicznej czy Alternatywnego Domu Kultury KOMITYWA, który tworzy przestrzeń dla lokalnej aktywności i twórczości.

Ważnym punktem programu było również Muzeum Tyskich Browarów Książęcych – przykład udanego wykorzystania dziedzictwa przemysłowego i nadania mu nowego, współczesnego znaczenia.

Każde z tych miejsc pokazywało inny wymiar tego samego procesu – budowania jakości życia poprzez kulturę, kreatywność i zaangażowanie społeczności.

Od wymiany doświadczeń do zmian w politykach

Trzeci dzień wizyty miał bardziej roboczy charakter i odbył się w SpinPLACE w Katowicach. Podczas spotkania Komitetu Sterującego partnerzy podsumowali dotychczasowe działania oraz rozmawiali o kolejnych krokach w projekcie. Szczególne miejsce w dyskusji zajęły zmiany w instrumentach polityki regionalnej – kluczowy element projektu PICOBELLO. Rozmawiano o tym, jak skutecznie włączać wartości Nowego Europejskiego Bauhausu do polityk publicznych oraz jak przekładać je na konkretne działania i projekty. Inspiracją były m.in. doświadczenia partnera z Finlandii, który przedstawił praktyczne podejście do wdrażania wartości NEB – od edukacji, przez współpracę z interesariuszami, po konkretne narzędzia wykorzystywane w projektach.

Współpraca, która przekłada się na realne zmiany

Projekt PICOBELLO Interreg Europe koncentruje się na rozwijaniu nowoczesnych, partycypacyjnych metod kształtowania przestrzeni i polityk publicznych. Wizyta studyjna w Katowicach pokazała, że współpraca między regionami nie jest jedynie wymianą doświadczeń, ale realnym procesem uczenia się od siebie nawzajem. To właśnie dzięki takim spotkaniom możliwe jest tworzenie rozwiązań, które odpowiadają na lokalne potrzeby, a jednocześnie wpisują się w europejskie kierunki rozwoju. To kolejny krok w stronę budowania bardziej zrównoważonych, inkluzywnych i przyjaznych miejsc do życia.